Abraham jest pierwszym z biblijnych patriarchów i „ojcem wierzących”. Według tradycji biblijnej około XIX wieku przed Chrystusem Bóg wzywa go do opuszczenia swojego kraju i wyruszenia do nieznanej ziemi, obiecując mu potomstwo tak liczne jak gwiazdy na niebie, choć jego żona Sara jest niepłodna. Abraham wierzy, wyrusza w drogę i staje się ojcem ludu Izraela. Żydzi, chrześcijanie i muzułmanie widzą w nim wzór wiary. Martyrologium Rzymskie wspomina go 9 października.
Kim był Abraham?
Jego historię opowiada Księga Rodzaju (rozdziały od 11 do 25). Najpierw nazywa się Abram; Bóg zmienia jego imię na Abraham, co znaczy „ojciec mnóstwa”. Pochodzący z Ur w Mezopotamii, osiada z rodziną w Charanie, a potem wyrusza do Kanaanu, dzisiejszej Ziemi Świętej. Jako koczowniczy pasterz żyje w namiocie razem ze swoimi stadami. Nie jest bohaterem bez skazy: kłamie ze strachu, niecierpliwi się, czasem wątpi. Ufa jednak Bogu, a Księga Rodzaju mówi, że Pan poczytał mu tę wiarę za sprawiedliwość (Rdz 15, 6).
Powołanie: wyjdź ze swojej ziemi
Bóg mówi do Abrama, aby opuścił swoją ziemię, swoich krewnych i dom swojego ojca i poszedł do kraju, który On mu ukaże. Obiecuje, że uczyni z niego wielki naród, że będzie mu błogosławił i że w nim będą błogosławione wszystkie ludy ziemi (Rdz 12, 1-3). Abram ma siedemdziesiąt pięć lat. Wyrusza, nie wiedząc, dokąd idzie, jak powie List do Hebrajczyków. To powołanie czyni go wzorem dla wszystkich, którzy porzucają swoje zabezpieczenia, aby pójść za Bogiem.
Gwiazdy i przymierze
Mijają lata, a Abram wciąż nie ma dziecka. Skarży się na to Bogu, który wyprowadza go pod nocne niebo i każe mu policzyć gwiazdy, jeśli potrafi: tak liczne będzie jego potomstwo (Rdz 15, 5). Abram wierzy. Bóg zawiera z nim przymierze, zmienia jego imię i imię jego żony, która staje się Sarą, czyli „księżniczką”. W międzyczasie Abraham ma syna, Izmaela, ze służącą Hagar; tradycja muzułmańska uważa Izmaela za swojego przodka.

Gościnność w Mamre
W dzień wielkiego upału Abraham, siedząc u wejścia do namiotu przy dębach Mamre, widzi trzech mężczyzn. Biegnie im na spotkanie, kłania się do ziemi i przygotowuje im posiłek. Goście zapowiadają, że Sara mimo podeszłego wieku urodzi syna; Sara, która słucha za namiotem, zaczyna się śmiać. Tradycja chrześcijańska widziała w tych trzech gościach obraz Trójcy Świętej, który rosyjski malarz Andriej Rublow przedstawił na słynnej ikonie. Abraham długo wstawia się potem za Sodomą, targując się z Bogiem o ocalenie miasta ze względu na kilku sprawiedliwych.
Ofiara Izaaka
Wreszcie rodzi się Izaak, którego imię znaczy „śmieje się”. Potem przychodzi najtrudniejsza próba: Bóg prosi Abrahama, aby złożył syna w ofierze całopalnej na jednej z gór w krainie Moria. Abraham wyrusza, Izaak niesie drewno. Gdy syn z niepokojem pyta o jagnię, ojciec odpowiada mu, że Bóg sam je sobie upatrzy. W ostatniej chwili anioł powstrzymuje jego rękę, a zamiast Izaaka zostaje złożony w ofierze baran. Chrześcijanie widzieli w tej opowieści zapowiedź ofiary Chrystusa, jedynego Syna, który niesie drewno krzyża.
Ojciec wierzących
Święty Paweł czyni z Abrahama wzór wiary: Abraham wbrew wszelkiej nadziei uwierzył i miał nadzieję (Rz 4, 18), a wszyscy, którzy wierzą, są jego dziećmi. W pierwszej modlitwie eucharystycznej Kościół wciąż wspomina ofiarę naszego patriarchy Abrahama. Żydzi, chrześcijanie i muzułmanie powołują się na niego: mówi się o „religiach abrahamowych”. Abraham przypomina, że wiara jest przede wszystkim drogą zaufania.
Aby modlić się razem z nim, odmów modlitwę z Abrahamem albo odpraw nowennę z Abrahamem, od 30 września do 8 października.
Gdzie wspominać Abrahama?
- Hebron (Zachodni Brzeg Jordanu): Grób Patriarchów nad grotą Makpela, gdzie tradycja umieszcza groby Abrahama, Sary, Izaaka, Rebeki, Jakuba i Lei.
- Mamre: niedaleko Hebronu, tradycyjne miejsce dębu, pod którym Abraham przyjął trzech gości.
- Jerozolima: tradycja utożsamia Wzgórze Świątynne z górą Moria, na której miała się dokonać ofiara Izaaka.
Zobacz także
- Król Dawid, potomek Abrahama i przodek Jezusa.
- Święty Józef, człowiek wiary, który tak jak Abraham wyruszył w drogę na słowo Boga.
- Najświętsza Maryja Panna, która w Magnificat opiewa obietnicę daną Abrahamowi i jego potomstwu.
- Prorok Eliasz, inny wielki świadek jedynego Boga.