Święta Eanswith (albo Eanswythe) to anglosaska księżniczka z pierwszej połowy VII wieku, wnuczka Etelberta, pierwszego chrześcijańskiego króla Kentu. Według tradycji założyła w Folkestone, na wybrzeżu Kentu, jeden z pierwszych klasztorów żeńskich w Anglii i zmarła bardzo młodo. Jej wspomnienie przypada 12 września, w dniu przeniesienia jej relikwii, a czasem także 31 sierpnia.
Kim była święta Eanswith?
Eanswith należy do pierwszego chrześcijańskiego pokolenia w królestwie Kentu, nawróconym dzięki misji wysłanej przez papieża świętego Grzegorza Wielkiego i prowadzonej przez świętego Augustyna z Canterbury, która przybyła w 597 roku. Wiadomości historycznych o niej jest niewiele. Zbiór dawnych tekstów, nazywany legendą świętej Mildredy, opowiadający o życiu świętych z rodu królewskiego Kentu, mówi tylko, że była córką króla Eadbalda i jego drugiej żony, Ymme (albo Emmy), frankijskiej księżniczki, i że została pochowana w Folkestone.
Znacznie bardziej szczegółowy Żywot napisał w XIII wieku anonimowy mnich z Folkestone. Znamy go tylko ze streszczenia zachowanego w zbiorze żywotów świętych Jana z Tynemouth. Tego opowiadania, pełnego cudowności, nie można czytać jak biografii w dzisiejszym znaczeniu. Zachowuje jednak pamięć o młodej kobiecie, która wybrała życie konsekrowane i której kult przetrwał wieki.

Księżniczka w chrześcijańskim Kencie
Eanswith przychodzi na świat w rodzinie królewskiej, w której wiara chrześcijańska jest całkiem świeża. Jej dziadek Etelbert przyjął świętego Augustyna w Canterbury i się ochrzcił. Jej ojciec Eadbald, który początkowo pozostał poganinem, później się nawrócił. Jej matka Ymme pochodziła z królestwa Franków, chrześcijańskiego od ponad stu lat. Eanswith dorasta więc na styku dwóch światów: świata dawnych bogów germańskich, wciąż żywych w pamięci, i świata Ewangelii, która zaczyna kształtować życie królestwa.
Założenie klasztoru w Folkestone
Według Żywotu z XIII wieku Eanswith pragnie odejść od świata, aby poświęcić się Bogu. Ojciec buduje dla niej w Folkestone małe oratorium i kościół pod wezwaniem świętego Piotra. Gromadzi tam wspólnotę kobiet. Ten klasztor uchodzi za jeden z pierwszych klasztorów żeńskich założonych w Anglii.
Opowiadanie mówi, że pewien pogański król Northumbrii chciał ją poślubić, a ona uniknęła jego zalotów dzięki cudowi. Wspomina też o innych cudach, które wydarzyły się w czasie budowy klasztoru, a potem po jej śmierci. Te epizody, typowe dla średniowiecznych żywotów świętych, wyrażają przede wszystkim stanowczość jej wyboru: należeć tylko do Chrystusa. Tradycja przekazuje, że zmarła młodo, 31 sierpnia, i została pochowana w swoim klasztorze.
Kult i odnalezione relikwie
Pierwszy klasztor w Folkestone zniknął, zniszczony przez wikingów albo zabrany przez erozję wybrzeża. W 1137 roku wspólnota osiadła w nowym miejscu: w przeoracie w Folkestone, ufundowanym przez barona Wilhelma d’Avranches. Przeniesiono tam relikwie Eanswith, a rocznica tego przeniesienia, 12 września, stała się jej głównym świętem. Przeorat zamknięto w 1535 roku, w czasie kasaty klasztorów. Jego kościół stał się kościołem parafialnym Folkestone pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny i Świętej Eanswith.
W 1885 roku, podczas prac remontowych, w murze kościoła odkryto ołowiany relikwiarz zawierający część ludzkiego szkieletu. Zapewne ukryto go w czasie reformacji, aby uchronić go przed zniszczeniem. W 2020 roku badania wykazały, że kości należały do jednej osoby, najprawdopodobniej młodej kobiety w wieku około siedemnastu do dwudziestu lat, a datowanie radiowęglowe umieszcza je około połowy VII wieku. Wszystko się zgadza: są to najpewniej szczątki świętej Eanswith, co czyni je jednymi z nielicznych zachowanych w Anglii relikwii anglosaskich.
Czego uczy nas święta Eanswith?
Święta Eanswith żyła krótko, ale jej życie zostało oddane całe. Jako księżniczka mogła zabiegać o królewskie małżeństwo; wolała założyć dom modlitwy nad morzem. Pokazuje, że świętość nie czeka na liczbę lat. Odnalezienie jej relikwii po wiekach zapomnienia przypomina też, że to, co oddane Bogu, nigdy nie ginie. Można się do niej modlić za młodych, którzy szukają powołania, za siostry zakonne i za Kościół w Anglii, na przykład słowami modlitwy do świętej Eanswith albo w nowennie do świętej Eanswith.
Gdzie modlić się do świętej Eanswith?
- Folkestone (Kent, Anglia): kościół Najświętszej Maryi Panny i Świętej Eanswith, dziś kościół anglikański, w którym przechowywane są jej relikwie.
- W każdym kościele, 12 września, powierzając Bogu młodych i powołania.
Poznaj także
- Święty Etelbert z Kentu, jej dziadek, pierwszy chrześcijański król w Anglii.
- Święty Augustyn z Canterbury, apostoł Anglii.
- Święta Mildreda, inna święta z rodu królewskiego Kentu.
- Święty Grzegorz Wielki, papież, który wysłał misję do Anglii.