Kalwaria: znaczenie

Miejsca i przedmioty

Kalwaria to monumentalny krzyż lub zespół kaplic pod gołym niebem, często z rzeźbionymi postaciami, przedstawiający Mękę Chrystusa. Nazwa pochodzi od Kalwarii, wzgórza w Jerozolimie, na którym Jezus został ukrzyżowany.

Od Golgoty do kalwarii

Ewangelie nazywają miejsce ukrzyżowania Golgotą, aramejskim słowem oznaczającym „miejsce czaszki”. Po łacinie przetłumaczono je jako calvaria, czaszka, i stąd wzięła się nazwa kalwaria. Miejsce to znajduje się dziś wewnątrz bazyliki Grobu Świętego w Jerozolimie.

W Polsce kalwarią nazywa się przede wszystkim zespół kaplic odtwarzających Drogę Krzyżową i Jerozolimę. Najsłynniejsza, Kalwaria Zebrzydowska, założona w 1600 roku przez Mikołaja Zebrzydowskiego, jest wpisana na listę UNESCO i co roku przyciąga tłumy na misteria Męki Pańskiej w Wielkim Tygodniu.

Wielkie kalwarie Bretanii

Bretania, w zachodniej Francji, jest krainą kalwarii. W zespołach przykościelnych Finistère, takich jak Guimiliau, Saint-Thégonnec czy Plougastel-Daoulas, setki granitowych postaci opowiadają wokół krzyża historię Męki i życia Chrystusa. Wznoszone głównie w XVI i XVII wieku, służyły kaznodziejom jako katechizm w kamieniu.

Krzyże misyjne i kalwaria w Pontchâteau

Krzyże misyjne, spotykane przy wielu polskich kościołach, przypominają o misjach parafialnych: na zakończenie rekolekcji uroczyście stawiano krzyż, często z datą. Święty Ludwik Maria Grignion de Montfort był wielkim budowniczym kalwarii: w latach 1709 i 1710 wraz z setkami chłopów wzniósł kalwarię w Pontchâteau, w zachodniej Francji. Król kazał ją wkrótce zburzyć, ale po śmierci świętego została odbudowana i nadal jest miejscem pielgrzymek.

Modlić się przed kalwarią to stanąć z Maryją i świętym Janem pod krzyżem. Wiele kalwarii jest też ostatnią stacją Drogi Krzyżowej.

Święci, których warto znać

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się kalwaria od krzyża?

Krzyż jest prostym znakiem; kalwaria to monument lub zespół kaplic, często z Chrystusem ukrzyżowanym i innymi postaciami, jak Matka Boża i święty Jan.

Ile kalwarii jest w Polsce?

Jest ich kilkadziesiąt, między innymi Kalwaria Zebrzydowska, Kalwaria Pacławska i Góra Świętej Anny; najstarsza i najsłynniejsza jest Kalwaria Zebrzydowska.

Czym jest krzyż misyjny?

To krzyż postawiony na zakończenie misji parafialnych, by przypominać mieszkańcom o postanowieniach podjętych w tych dniach kazań i nawrócenia.

Powiązane pojęcia

Miejsca i przedmioty: inne pojęcia

Cały słownik katolicki