Kalwaria: znaczenie
Kalwaria to monumentalny krzyż lub zespół kaplic pod gołym niebem, często z rzeźbionymi postaciami, przedstawiający Mękę Chrystusa. Nazwa pochodzi od Kalwarii, wzgórza w Jerozolimie, na którym Jezus został ukrzyżowany.
Od Golgoty do kalwarii
Ewangelie nazywają miejsce ukrzyżowania Golgotą, aramejskim słowem oznaczającym „miejsce czaszki”. Po łacinie przetłumaczono je jako calvaria, czaszka, i stąd wzięła się nazwa kalwaria. Miejsce to znajduje się dziś wewnątrz bazyliki Grobu Świętego w Jerozolimie.
W Polsce kalwarią nazywa się przede wszystkim zespół kaplic odtwarzających Drogę Krzyżową i Jerozolimę. Najsłynniejsza, Kalwaria Zebrzydowska, założona w 1600 roku przez Mikołaja Zebrzydowskiego, jest wpisana na listę UNESCO i co roku przyciąga tłumy na misteria Męki Pańskiej w Wielkim Tygodniu.
Wielkie kalwarie Bretanii
Bretania, w zachodniej Francji, jest krainą kalwarii. W zespołach przykościelnych Finistère, takich jak Guimiliau, Saint-Thégonnec czy Plougastel-Daoulas, setki granitowych postaci opowiadają wokół krzyża historię Męki i życia Chrystusa. Wznoszone głównie w XVI i XVII wieku, służyły kaznodziejom jako katechizm w kamieniu.
Krzyże misyjne i kalwaria w Pontchâteau
Krzyże misyjne, spotykane przy wielu polskich kościołach, przypominają o misjach parafialnych: na zakończenie rekolekcji uroczyście stawiano krzyż, często z datą. Święty Ludwik Maria Grignion de Montfort był wielkim budowniczym kalwarii: w latach 1709 i 1710 wraz z setkami chłopów wzniósł kalwarię w Pontchâteau, w zachodniej Francji. Król kazał ją wkrótce zburzyć, ale po śmierci świętego została odbudowana i nadal jest miejscem pielgrzymek.
Modlić się przed kalwarią to stanąć z Maryją i świętym Janem pod krzyżem. Wiele kalwarii jest też ostatnią stacją Drogi Krzyżowej.
Święci, których warto znać
-
28 kwietnia Święty Ludwik Maria Grignion de Montfort
francuski kapłan misjonarz, apostoł oddania się Jezusowi przez Maryję, założyciel Córek Mądrości i Towarzystwa Maryi
Wzniósł kalwarię w Pontchâteau wraz z chłopami z okolicy.
-
31 sierpnia Święty Nikodem
faryzeusz i członek Sanhedrynu, uczeń Jezusa, który przyszedł do Niego nocą i uczestniczył w Jego pogrzebie
Pochował Chrystusa w pobliżu Golgoty, w miejscu, które dziś obejmuje bazylika Grobu Świętego.
-
15 sierpnia Najświętsza Maryja Panna
Matka Jezusa, Matka Boża, czczona przez Kościół jako pierwsza wśród świętych
Stała pod krzyżem, tak jak ukazują ją kalwarie.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się kalwaria od krzyża?
Krzyż jest prostym znakiem; kalwaria to monument lub zespół kaplic, często z Chrystusem ukrzyżowanym i innymi postaciami, jak Matka Boża i święty Jan.
Ile kalwarii jest w Polsce?
Jest ich kilkadziesiąt, między innymi Kalwaria Zebrzydowska, Kalwaria Pacławska i Góra Świętej Anny; najstarsza i najsłynniejsza jest Kalwaria Zebrzydowska.
Czym jest krzyż misyjny?
To krzyż postawiony na zakończenie misji parafialnych, by przypominać mieszkańcom o postanowieniach podjętych w tych dniach kazań i nawrócenia.