Schizma: znaczenie

Wiara i doktryna

Schizma to zerwanie jedności z Kościołem, zwłaszcza odmowa podporządkowania się papieżowi lub trwania we wspólnocie z członkami Kościoła z nim zjednoczonymi. Różni się od herezji, która dotyczy treści wiary.

Rozdarcie

Słowo pochodzi od greckiego schisma, rozdarcie. Katechizm określa schizmę jako "odmowę uznania zwierzchnictwa Biskupa Rzymu lub jedności z członkami Kościoła, którzy są mu poddani". Można więc być schizmatykiem, zachowując to, co w wierze najważniejsze: zraniona zostaje jedność.

Już w III wieku święty Cyprian z Kartaginy poświęcił traktat jedności Kościoła, a święty Augustyn długo zwalczał schizmę donatystów w Afryce Północnej. Wyznanie wiary mówi o Kościele "jednym": podział chrześcijan jest przeżywany jako zgorszenie.

Dwie wielkie schizmy

W 1054 roku legaci papiescy i patriarcha Konstantynopola Michał Cerulariusz wzajemnie się ekskomunikowali. Rozłam między Kościołem łacińskim a Kościołami Wschodu, zwanymi prawosławnymi, pogłębiał się przez wieki, podsycany sporami o władzę papieża i o Filioque. W 1965 roku papież święty Paweł VI i patriarcha Atenagoras zdjęli te ekskomuniki.

Wielka Schizma Zachodnia, w latach 1378 do 1417, miała inny charakter: chrześcijaństwo łacińskie podzieliło się między dwóch, a potem trzech rywalizujących papieży, bez żadnego sporu o wiarę. Święta Katarzyna ze Sieny popierała papieża w Rzymie, a święty Wincenty Ferreriusz początkowo szedł za papieżem w Awinionie, zanim go opuścił. Sobór w Konstancji przywrócił jedność, wybierając Marcina V. Na soborze aktywnie działała delegacja polska, z Pawłem Włodkowicem.

Ku jedności

Kościół katolicki uznaje, że Kościoły prawosławne zachowały prawdziwe sakramenty i sukcesję apostolską. Co roku, od 18 do 25 stycznia, modli się w Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan i prowadzi dialog ekumeniczny. W dziejach Polski szczególnym znakiem tej historii są Kościoły greckokatolickie, zrodzone z unii brzeskiej w 1596 roku, które zachowały obrządek wschodni w jedności z papieżem.

Święci, których warto znać

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się schizma od herezji?

Schizma to zerwanie jedności z papieżem i Kościołem; herezja to uporczywe zaprzeczanie prawdzie wiary. Mogą iść w parze, ale nie muszą.

Co wydarzyło się w 1054 roku?

Legaci papiescy i patriarcha Konstantynopola wzajemnie się ekskomunikowali, co stało się symbolem rozdziału między katolikami a prawosławnymi.

Czy prawosławni są schizmatykami?

Dziś Kościół katolicki mówi o odłączonych Kościołach siostrzanych: uznaje ich sakramenty i biskupów oraz dąży z nimi do pełnej jedności.

Powiązane pojęcia

Wiara i doktryna: inne pojęcia

Cały słownik katolicki