Pustelnik: znaczenie

Życie zakonne

Pustelnik, czyli eremita, to chrześcijanin, który żyje samotnie, z dala od świata, by całkowicie poświęcić się modlitwie i pokucie. To życie w samotności, zwane życiem pustelniczym, jest najstarszą formą życia monastycznego i Kościół uznaje je do dziś.

Ojcowie pustyni

Słowo eremita pochodzi od greckiego erêmos, "pustynia". Już w III wieku chrześcijanie w Egipcie i Syrii odchodzili, by żyć samotnie na pustkowiu, naśladując Chrystusa, który pościł czterdzieści dni na pustyni. Święty Hieronim napisał żywot świętego Pawła z Teb, przedstawianego jako pierwszy pustelnik, którego miał odwiedzić święty Antoni Pustelnik pod koniec swojego długiego życia.

Ich wypowiedzi, zebrane przez uczniów, tworzą Apoftegmaty Ojców Pustyni, czytane do dziś. Niektórzy żyli w skrajnych formach samotności, jak słupnicy, na szczycie kolumny, na przykład święty Szymon Słupnik Młodszy pod Antiochią.

Pustelnicy na przestrzeni wieków

Na Zachodzie samotność pociągała świętego Galla, świętego Kevina z Glendalough w Irlandii i przyszłego papieża świętego Celestyna V, pustelnika z Abruzji. Święty Bruno i święty Romuald stworzyli wspólnoty pustelników, gdzie każdy żyje sam w swojej celi, ale modli się też z braćmi. Kameduli, uczniowie świętego Romualda, mają w Polsce eremy na krakowskich Bielanach i w Bieniszewie. Na ziemiach polskich żyli też pustelnicy święci Świerad i Benedykt, czczeni w Tropiu.

W XX wieku święty Karol de Foucauld żył jako pustelnik na Saharze, w Béni Abbès, potem w Tamanrasset i w pustelni Assekrem, pragnąc być "bratem uniwersalnym" dla Tuaregów.

Być pustelnikiem dziś

Kodeks prawa kanonicznego z 1983 roku uznaje pustelników diecezjalnych: składają profesję na ręce biskupa i żyją według zatwierdzonej przez niego reguły. Utrzymują się z prostej pracy i trwają w modlitwie, milczeniu i pokucie.

Święci, których warto znać

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się pustelnik od mnicha?

Pustelnik żyje samotnie, podczas gdy większość mnichów żyje we wspólnocie. Ale pustelnik jest rodzajem mnicha, a wiele zakonów łączy obie formy.

Czy dziś są jeszcze pustelnicy?

Tak. Pustelnicy żyją dziś w wielu krajach, uznani przez swojego biskupa lub związani ze wspólnotami, takimi jak kartuzi i kameduli.

Jak żyje pustelnik?

Dzieli czas między Liturgię Godzin, modlitwę kontemplacyjną, lekturę Biblii i pracę fizyczną na utrzymanie, w głębokim milczeniu i wielkiej prostocie życia.

Powiązane pojęcia

Życie zakonne: inne pojęcia

Cały słownik katolicki