Patronat: znaczenie
Patronat to szczególna opieka, którą święty sprawuje przez swoją modlitwę u Boga nad osobą, zawodem, miejscem, krajem lub sytuacją życiową. Mówi się na przykład, że święty Józef jest patronem robotników, a święta Rita patronką spraw niemożliwych.
Więź opieki i zaufania
Słowo pochodzi od łacińskiego patronus, opiekun. W starożytnym Rzymie patron bronił swoich klientów, którzy pozostawali z nim związani. Kościół przejął ten obraz, by powiedzieć, że święci, bliscy Bogu, czuwają nad tymi, którzy im się powierzają. Patronat nie jest mocą należącą do świętego: jest formą wstawiennictwa, bo wszelkie dobro pochodzi od Boga.
Świętego, który sprawuje ten patronat, nazywa się świętym patronem. Strona poświęcona temu pojęciu wyjaśnia, jak wybrać swojego; tutaj przyglądamy się raczej temu, jak rodzą się więzi między świętym a dziedziną życia.
Jak powstaje patronat?
Najczęściej wynika z życia świętego. Święty Łukasz, którego święty Paweł nazywa "umiłowanym lekarzem", czuwa nad lekarzami; święta Barbara, którą legenda łączy z piorunem, nad strażakami, a w Polsce zwłaszcza nad górnikami. Czasem więź pochodzi z opowieści o śmierci świętego lub ze szczegółu jego ikonografii, czasem z cudu uzyskanego w określonych okolicznościach.
Patronaty sytuacji zrodziły się z ufności wiernych: modlimy się do świętego Antoniego z Padwy, by odnaleźć zgubioną rzecz, i do świętej Rity w sprawach beznadziejnych. Żaden dekret nie ustanowił tych zwyczajów: rozpowszechniły się z ust do ust, w miarę otrzymywanych łask.
Patronaty oficjalne
Papież czasem potwierdza patronat uroczystym aktem. Pius IX ogłosił świętego Józefa patronem Kościoła powszechnego w 1870 roku, a Jan Paweł II ogłosił świętego Franciszka z Asyżu patronem ekologów w 1979 roku. Paweł VI uczynił świętego Benedykta patronem Europy w 1964 roku.
Wreszcie kościoły otrzymują wezwanie świętego lub tajemnicy, a parafia obchodzi wtedy swój odpust. Wszystkie ważne patronaty zebrano na stronie świętych patronów według zawodu i sytuacji.
Święci, których warto znać
-
19 marca Święty Józef
Oblubieniec Najświętszej Maryi Panny, opiekun Jezusa i patron Kościoła powszechnego
Ogłoszony patronem Kościoła powszechnego przez Piusa IX w 1870 roku.
-
4 października Święty Franciszek z Asyżu
założyciel Braci Mniejszych, autor Pieśni słonecznej, patron Włoch i ekologów
Ogłoszony patronem ekologii przez Jana Pawła II w 1979 roku.
-
22 maja Święta Rita z Cascii
żona, matka i wdowa, która została augustianką w Cascii, wzywana w sprawach trudnych i beznadziejnych
Jej ufność pośród doświadczeń uczyniła ją patronką spraw niemożliwych.
-
13 czerwca Święty Antoni z Padwy
franciszkanin urodzony w Lizbonie, kaznodzieja i doktor Kościoła, wzywany przy odnajdywaniu rzeczy zagubionych
Wzywany na całym świecie, by odnaleźć zgubione rzeczy.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się patronat od świętego patrona?
Patronat oznacza samą więź opieki; święty patron to święty, który ją sprawuje. Mówimy, że święty Krzysztof jest patronem podróżnych albo że podróżni są pod jego patronatem.
Czy święty może mieć kilka patronatów?
Tak, to częste. Święty Józef czuwa jednocześnie nad Kościołem, ojcami, robotnikami i umierającymi.
Czym różni się patronat od wezwania kościoła?
Wezwanie to imię świętego lub tajemnicy, któremu poświęcono kościół, na przykład kościół pod wezwaniem świętego Stanisława. Ten święty jest wtedy patronem parafii, a w dniu jego wspomnienia obchodzi się odpust.
Powiązane pojęcia
Świętość i kult świętych: inne pojęcia
- Anioł Stróż
- Objawienie
- Archanioł
- Atrybuty świętych
- Aureola
- Beatyfikacja
- Błogosławiony
- Kanonizacja
- Świętych obcowanie
- Wyznawca
- Ciało nienaruszone
- Doktor Kościoła
- Hagiografia
- Męczennik
- Martyrologium
- Cud
- Mistyka
- Ojcowie Kościoła
- Postulator
- Proces kanonizacyjny
- Relikwie
- Święty
- Sługa Boży
- Stygmaty
- Cudotwórca
- Czcigodny Sługa Boży
- Heroiczność cnót