Odpust: znaczenie

Modlitwa i nabożeństwa

Odpust jest, według Katechizmu Kościoła Katolickiego, darowaniem przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, odpuszczone już co do winy. Kościół udziela go pod pewnymi warunkami, dla siebie lub za zmarłego.

Zrozumieć karę za grzech

Grzech ma dwa skutki. Zrywa przyjaźń z Bogiem: to wina, odpuszczana w spowiedzi. Ale zostawia też ślady, nieuporządkowane przywiązanie, które musi zostać oczyszczone tu na ziemi lub w czyśćcu: to kara doczesna. Odpust darowuje całą tę karę lub jej część dzięki zasługom Chrystusa i świętych, którymi Kościół szafuje na mocy świętych obcowania.

Odpust jest cząstkowy, gdy darowuje część kary, a zupełny, gdy darowuje ją całkowicie. Można go uzyskać dla siebie albo ofiarować za zmarłego, ale nie za inną żyjącą osobę. W Polsce słowem odpust nazywa się też uroczystość patronalną parafii, bo tego dnia można zyskać odpust zupełny.

Warunki odpustu zupełnego

Trzeba wykonać przepisane dzieło, na przykład pół godziny adoracji, lekturę Pisma Świętego, drogę krzyżową, odmówienie różańca w rodzinie lub w kościele albo jubileuszową pielgrzymkę. Dochodzą trzy warunki: spowiedź, Komunia Święta i modlitwa w intencjach papieża, na przykład Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo. Wreszcie trzeba być wolnym od przywiązania do jakiegokolwiek grzechu, nawet powszedniego.

Od 1 do 8 listopada odpust zupełny, który można ofiarować za zmarłych, mogą uzyskać ci, którzy nawiedzą cmentarz i pomodlą się za nich. Inny, związany ze świętym Franciszkiem z Asyżu, to odpust Porcjunkuli, 2 sierpnia.

Burzliwa historia

Pod koniec średniowiecza odpusty dały okazję do poważnych nadużyć, zwłaszcza gdy łączono je z ofiarami pieniężnymi. To głoszenie odpustów wywołało protest Lutra w 1517 roku. Sobór Trydencki potępił te nadużycia, a w 1567 roku święty Pius V zakazał łączenia jakiegokolwiek odpustu z jałmużną. Dziś odpustu nigdy nie można kupić.

Święci, których warto znać

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się odpust zupełny od cząstkowego?

Odpust zupełny darowuje całą karę doczesną za odpuszczone grzechy; odpust cząstkowy tylko jej część.

Czy można uzyskać odpust za zmarłego?

Tak, wszystkie odpusty można ofiarować za zmarłych na sposób wstawiennictwa, czyli powierzając ich Bożemu miłosierdziu. Nie można ich ofiarować za inną żyjącą osobę.

Ile odpustów zupełnych można uzyskać w ciągu dnia?

Tylko jeden odpust zupełny dziennie, z wyjątkiem chwili śmierci. Odpusty cząstkowe można uzyskiwać wielokrotnie.

Powiązane pojęcia

Modlitwa i nabożeństwa: inne pojęcia

Cały słownik katolicki