Kardynał: znaczenie
Kardynał to duchowny, najczęściej biskup, wybrany przez papieża, by mu doradzać i pomagać w rządzeniu Kościołem powszechnym. Kardynałowie, którzy nie ukończyli 80 lat, wybierają nowego papieża podczas konklawe.
Skąd pochodzi to słowo?
Słowo pochodzi od łacińskiego cardo, zawias drzwi: kardynałowie są jak osie, wokół których obraca się życie Kościoła rzymskiego. Pierwotnie byli to główni kapłani i diakoni kościołów Rzymu oraz biskupi sąsiednich diecezji. Dlatego każdy kardynał do dziś otrzymuje tytuł jednego z kościołów rzymskich.
Od 1059 roku wybór papieża jest zastrzeżony dla kardynałów. Kolegium Kardynalskie dzieli się na trzy stopnie, kardynałów biskupów, kardynałów prezbiterów i kardynałów diakonów, co przypomina te początki.
Purpura kardynalska
Kardynałów kreuje papież podczas uroczystości zwanej konsystorzem. Otrzymują czerwony biret i pierścień. Szkarłatny kolor stroju oznacza, że muszą być gotowi bronić wiary aż do przelania krwi.
Większość kardynałów to arcybiskupi wielkich diecezji lub szefowie dykasterii Kurii Rzymskiej. Papież może też uhonorować starszego kapłana lub teologa za jego dzieło. W Polsce symbolem tej godności stali się kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia, i kardynał Karol Wojtyła, wybrany na papieża w 1978 roku.
Święci kardynałowie
Wielu kardynałów zostało kanonizowanych: święty Bonawentura, doktor franciszkański, święty Karol Boromeusz, święty Robert Bellarmin i święty John Henry Newman, kreowany kardynałem przez Leona XIII w 1879 roku. Święty Jan Fisher otrzymał kapelusz kardynalski, będąc więźniem Tower w Londynie, krótko przed męczeńską śmiercią w 1535 roku.
Święci, których warto znać
-
4 listopada Święty Karol Boromeusz
kardynał i arcybiskup Mediolanu, wielki reformator Kościoła po Soborze Trydenckim
Bratanek papieża Piusa IV, kardynał w wieku 21 lat, stał się wzorem pasterza.
-
9 października Święty John Henry Newman
duchowny anglikański, który został katolikiem, założyciel Oratorium w Anglii, kardynał i doktor Kościoła
Konwertyta z anglikanizmu, kreowany kardynałem w 1879 roku.
-
17 września Święty Robert Bellarmin
włoski jezuita, kardynał i teolog reformy katolickiej, doktor Kościoła
Kardynał jezuita i doktor Kościoła.
-
22 czerwca Święty Jan Fisher
biskup Rochesteru i kardynał, męczennik za Henryka VIII w 1535 roku
Biskup Rochesteru i kardynał, męczennik w 1535 roku wraz ze świętym Tomaszem Morusem.
-
21 lutego Święty Piotr Damiani
mnich pustelnik z Fonte Avellana, kardynał biskup Ostii i doktor Kościoła, twórca reformy XI wieku
Kardynał biskup Ostii, wielki reformator XI wieku.
Najczęściej zadawane pytania
Ilu jest kardynałów?
Ich liczba zmienia się wraz z nowymi kreacjami i zgonami; zwykle jest ich nieco ponad dwustu, z czego trochę ponad połowa to elektorzy.
Czy kardynał jest wyżej niż biskup?
Kardynalat nie jest stopniem sakramentu święceń: to godność i urząd w służbie papieża. Daje pierwszeństwo, ale nie władzę nad biskupami.
Jak zwracać się do kardynała?
Mówi się „Wasza Eminencjo”, a na piśmie „Jego Eminencja Ksiądz Kardynał” i nazwisko.